Bilinmeyenler haritası
Bu sayfa Karar Kitabı’ndaki Rumsfeld Matrisi modelinin İstoc’a uygulanmasıdır. Amacı, kararların hangi bilgi zemininde alındığını görünür kılmaktır.
Diyagramın metinsel karşılığı
Dört kutulu bir matris. Yatay eksen “Biliyoruz” ve “Bilmiyoruz”; dikey eksen “Farkındayız” ve “Farkında değiliz”. Sol üst: Bilinen bilinenler — iki taraflı pazar yeriyiz, Türkiye ve B2B odaklıyız, arz ve talep yetersiz, 3 kişilik ekip düşünülüyor, İSTOÇ fiziksel kümesi var; eylem: temel al, tartışma. Sağ üst: Bilinen bilinmeyenler — hangi kategori en likit, satıcı ve alıcı kazanım maliyeti, ilk işlem süresi, hangi taraf sübvanse edilmeli, RFQ mı katalog mu; eylem: ölç, deney tasarla. Sol alt: Bilinmeyen bilinenler — sahada bilinen ama yazıya dökülmemiş sezgiler, satış ekibinin itiraz cevapları, kimin kime güvendiği; eylem: yazıya dök. Sağ alt (vurgulu): Bilinmeyen bilinmeyenler — sormayı bilmediğimiz sorular; batış incelemesi, yön değişimi, red team, batış provası ve komşu sektörlerden aktif keşif; eylem: kasıtlı arama yap.
Bilinen bilinenler
Bölüm başlığı “Bilinen bilinenler”Bunlar tartışılmaz kabuller değil, kanıtı elimizde olan gözlemlerdir.
- İstoc.com iki taraflı bir B2B pazar yeri olarak konumlanıyor.
- Şu anda arz ve talep, kendi kendine dönen bir döngü oluşturacak yoğunlukta değil.
- Fiziksel bir İSTOÇ kümelenmesi mevcut ve bu, çoğu pazar yerinin sahip olmadığı bir varlık.
- Üç kişilik pazarlama ekibi kurma niyeti var ve bütçesi ayrılmış durumda.
- Platformda RFQ, mağaza, sipariş, kategori gibi temel yapılar planlanmış (beyaz tahtadaki ürün panosu).
Bilinen bilinmeyenler
Bölüm başlığı “Bilinen bilinmeyenler”Sorusunu bildiğimiz, cevabını bilmediğimiz konular. Her biri varsayım kütüğüne girmelidir.
| Alan | Soru | Neden önemli |
|---|---|---|
| Kategori | Hangi kategoride arz ve talep en yoğun | Atomik ağ kararı buna bağlı |
| Coğrafya | İSTOÇ mu, İstanbul mu, Türkiye mi | Saha ekibinin varlık sebebi |
| Ekonomi | Satıcı ve alıcı kazanım maliyeti nedir | Bütçe ve model sürdürülebilirliği |
| Motivasyon | Satıcı gerçekte neyi istiyor | Değer önerisinin temeli |
| Zaman | Kayıttan ilk işleme kadar geçen süre | Sabır bütçesi |
| Model | RFQ mı katalog alışverişi mi güçlü | Ürün mimarisi |
| Teşvik | Önce satıcı mı alıcı mı sübvanse edilir | Karar 2 |
| Ücret | Ücretsiz satıcı işe yarıyor mu | Arz kalitesi riski |
| Güven | Ödeme riski gerçekte ne kadar engel | Emanet yatırımı gerekli mi |
| Kanal | Mevcut WhatsApp grupları müttefik mi rakip mi | Dağıtım stratejisi |
Bilinmeyen bilinenler
Bölüm başlığı “Bilinmeyen bilinenler”Kurum içinde birinin bildiği ama hiçbir yerde yazılı olmayan bilgiler. Bunlar üç kişi işe alındığında kaybolur, çünkü yeni gelen kimseye soramaz.
- Saha ekibinin daha önce hangi itirazları duyduğu ve nasıl cevapladığı.
- Hangi toptancının hangi toptancıyla çalışmadığı.
- Hangi kategoride fiyat şeffaflığının tabu olduğu.
- Geçmişte hangi satıcıya ne sözü verildiği.
Bilinmeyen bilinmeyenler
Bölüm başlığı “Bilinmeyen bilinmeyenler”Tanımı gereği listelenemezler; ancak aranabilirler. Rehberin şu bölümleri bu amaçla vardır:
- [Batış provası: 30 ölüm nedeni](/istocpazar2/kanit/batış provası/) — geriye doğru başarısızlık üretimi
- Başarısızlık ve hata kalıbı — başkalarının battığı yerler
- Kırmızı takım — planı bozmakla görevli bakış
- Pazarlama dışı disiplinler — komşu alanlardan yöntem transferi
- Ajan tabanlı ticaret — henüz sormadığımız 2027 soruları
Henüz sormadığımız sorular
Bölüm başlığı “Henüz sormadığımız sorular”Bunlar bilinmeyen bilinmeyenleri bilinen bilinmeyene çevirme denemesidir.
- Satıcı için asıl değer “yeni müşteri” değil de “tahsilat garantisi” olabilir mi?
- Alıcının asıl acısı fiyat değil, teslim süresi belirsizliği olabilir mi?
- İSTOÇ’un fiziksel yakınlığı bir avantaj değil, dijitalleşme ihtiyacını yok eden bir engel olabilir mi?
- Platformun ilk müşterisi satıcı veya alıcı değil, aracı/komisyoncu olabilir mi?
- Ücretsiz listeleme, kaliteli satıcıyı çekmek yerine kalitesiz arzla platformu zehirleyebilir mi?
- Bir yapay zekâ satın alma ajanı 2027’de İstoc’u okuyabilecek mi, yoksa görünmez mi olacağız?
- Rakip Trendyol veya Hepsiburada değil, kendi satıcılarımızın kendi aralarındaki WhatsApp grubu olabilir mi?
- Komisyon almamak, gelir kaybı değil de güven kazanımı olarak mı fiyatlanmalı?
- İlk 100 işlemi platform üzerinden değil elle yapsak, bu başarısızlık mı yoksa doğru strateji mi?
- Ekip üç kişi değil de bir kişi + bir yazılım özelliği olsaydı sonuç ne olurdu?
Devamı: Cevaplanmamış sorular.